Wierzyciel (łac. creditor) – to osoba, która na podstawie tytułu wykonawczego może w ramach postępowania egzekucyjnego żądać przymusowego spełnienia określonego w nim świadczenia – pieniężnego lub niepieniężnego, do którego zobowiązany jest dłużnik. Wierzycielowi w celu realizacji tytułu wykonawczego przysługują określone prawa.

Wierzyciel ma w szczególności prawo do:

• Egzekucji sądowej (komorniczej)
• Wyboru Komornika
• Zlecenia Komornikowi poszukiwania majątku dłużnika
• Wyboru sposobów egzekucji
• Zabezpieczenia roszczeń

Dłużnik – to osoba zobowiązana na podstawie tytułu wykonawczego do spełnienia określonego świadczenia (pieniężnego lub niepieniężnego) na rzecz wierzyciela.

Dłużnik jest stroną postępowania egzekucyjnego, które nakłada na niego określone obowiązki.

Dłużnik ma obowiązek:

• Spełnienia świadczenia,
• Znoszenia egzekucji sądowej,
• Udzielania Komornikowi wszelkich wyjaśnień i stawienia się na jego wezwanie,
• Informowania Komornika o zmianie miejsca pobytu.

Komornik na podstawie wniosku wierzyciela i przewidzianych prawem czynności winien doprowadzić do wypełnienia przedłożonego mu tytułu wykonawczego i wskazanych w nim obowiązków. Należy zaznaczyć, żę komornik wykonuje prawomocne orzeczenia sądowe, w których to sąd ocenił ich treść i zasadność, komornik zaś jest ostatnim ogniwem wypełniającym wskazane w orzeczeniach polecenia

Przypominamy również, że zgodnie z art. 770 kodeksu postępowania cywilnego to dłużnik ponosi koszty egzekucji, które ściągane są wraz z egzekwowanym roszczeniem.Dlatego też, im dłużej trwa postępowanie i ile więcej czynności w jego ramach zobowiązany jest podjąć komornik, tym koszty egzekucji są wyższe.

Osoba, która uzyska wiedzę na temat prowadzonej przeciwko niej postępowaniu egzekucyjnym (np. od pracodawcy czy pracownika swojego banku), powinna możliwie szybko skontaktować się z komornikiem w celu ustalenia aktualnej wartości egzekwowanego roszczenia, na czyj wniosek prowadzone jest postępowanie oraz na podstawie jakiego tytułu.

Komornik działa na obszarze rewiru komorniczego. Wierzyciel ma prawo wyboru komornika sądowego na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, na którym znajduje się siedziba kancelarii komornika w przypadku egzekucji z ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności, rachunków bankowych oraz innych praw majątkowych. We wniosku wierzyciel powinien wyraźnie zaznaczyć, że korzysta z wyboru komornika na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych. 

Prawo wyboru nie dotyczy egzekucji z nieruchomości oraz spraw, do których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio. Egzekucja z nieruchomości należy do komornika działającego przy sądzie, w którego okręgu nieruchomość jest położona.

Podstawowym zadaniem komornika sądowego jest wykonywanie orzeczeń sądu w sprawach pieniężnych i niepieniężnych oraz innych tytułów wykonawczych przy zastosowaniu określonych środków przymusu. Komornik dąży do wyegzekwowania z majątku dłużnika należności dla wierzyciela. Ponadto komornik może na zlecenie dokonać spisu inwentarza czy zabezpieczyć spadek po zmarłym. Komornicy posiadają także uprawnienia mające na celu ustalenia konkretnego faktu za pomocą instytucji protokołu stanu faktycznego. Ponadto komornik może na wniosek organizatorów licytacji sprawować nadzór nad publicznymi licytacjami, a także doręczać wszelkiego rodzaju korespondencję sądową.

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego wymaga złożenia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji. Wniosek składa się na piśmie lub ustnie do protokołu w kancelarii komornika sądowego.

WNIOSEK POWINIEN ZAWIERAĆ: 

• oznaczenie komornika, do którego jest on składany,
• wskazanie wierzyciela i dłużnika (imiona, nazwiska, miejsce zamieszkania, numer PESEL, NIP lub KRS – w przypadku osób prawnych),
• wskazanie świadczenia, które ma być egzekwowane

DO WNIOSKU NALEŻY DOŁĄCZYĆ ORYGINAŁ TYTUŁU WYKONAWCZEGO.

Wniosek o wszczęcie egzekucji (w sprawach wszczętych po 8 września 2016 r.) umożliwia prowadzenie egzekucji według wszystkich dopuszczalnych sposobów, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. Jeżeli wierzyciel nie ma wiedzy o majątku wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika (art. 801 (2) kpc). . Poszukiwanie majątku ma na celu ustalenie rachunków bankowych, wynagrodzenia, pojazdów mechanicznych, nieruchomości, wierzytelności (np. z tytułu umowy najmu/ dzierżawy/ umowy zlecenia/ umowy o dzieło).

Wierzyciel może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego za pomocą portalu: EPU (Elektroniczne Postępowanie Upominawcze).

Tytuł wykonawczy uprawnia do wszczęcia egzekucji. Tytułami egzekucyjnymi są prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu orzeczenia sądu lub referendarza sądowego, zawarte przed sądem ugody; wyrok sądu polubownego lub ugoda zawarta przed sądem polubownym; ugoda zawarta przed mediatorem; inne orzeczenia, ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej jak np. akt notarialny, którym dłużnik poddaje się egzekucji i zobowiązuje się do zapłaty kwoty pieniężnej.

Tytuły wykonawcze, co do zasady, podlegają zaopatrzeniu w sądową klauzulę wykonalności, określającą świadczenie podlegające egzekucji i zakres egzekucji oraz wskazujące czy orzeczenie podlega wykonaniu jako prawomocne czy jako natychmiast wykonalne. W przypadku gdy zasądzono świadczenie pieniężne w walucie obcej sąd nadaje klauzulę wykonalności ze zobowiązaniem komornika do przeliczenia tej kwoty na walutę polską.

Postępowanie zabezpieczające ma na celu zapewnienie uprawnionemu ochrony jego praw do momentu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem oraz zabezpieczenie przyszłej egzekucji wierzytelności. Uprawniony dysponując nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym lub postanowieniem o udzieleniu zabezpieczenia zaopatrzonym w klauzulę wykonalności może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie przedmiotowego postępowania.

Uprawniony występując z wnioskiem o wszczęcie postępowania w celu wykonania postanowienia o zabezpieczeniu uiszcza opłatę określoną w art. 31 ustawy o kosztach komorniczych (tj. 5% wartości świadczenia, które ma podlegać zabezpieczeniu).

Wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu odbywa się przy zastosowaniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Komornik może m. in. dokonać zajęcia ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego, wierzytelności, praw majątkowych obowiązanego.

Komornik sądowy może prowadzić równocześnie postępowanie egzekucyjne z różnych składników majątkowych dłużnika, a w szczególności

• egzekucję z ruchomości
• egzekucję z wynagrodzenia za pracę
• egzekucję z rachunków bankowych
• egzekucję z innych wierzytelności
• egzekucję z praw majątkowych
• egzekucję z nieruchomości
• uproszczoną egzekucję z nieruchomości
• egzekucję ze statków morskich

Do dnia 8 września 2016 r. wierzyciel miał obowiązek wskazać we wniosku sposoby egzekucji, a komornik mógł prowadzić tylko postępowanie egzekucyjne z mienia wskazanego przez wierzyciela. W obecnym staniem prawnym obowiązującym od dnia 8 września 2016 roku wierzyciel nie ma obowiązku wskazywania sposobów egzekucji (z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości oraz ze składników majątkowych co do których stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji z nieruchomości). Wobec powyższego obecnie wniosek egzekucyjny bez wskazywania sposobów czy też mienia dłużnika umożliwia komornikowi możliwość wszczęcia oraz prowadzenia egzekucji ze wszystkich dopuszczalnych sposobów jak i składników majątkowych dłużnika. Wyjątkiem jest tu egzekucja z nieruchomości – jeżeli wierzyciel chce skierować egzekucję do nieruchomości dłużnika to musi to expressis verbis wskazać komornikowi we wniosku o wszczęcie egzekucji.

Za pośrednictwem PD CBKW komornik ma możliwość niezwłocznego ustalenia czy dłużnik jest właścicielem/ użytkownikiem wieczystym nieruchomości dysponując numerem PESEL dłużnika. Zgodnie z § 1 pkt 2 Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 listopada 2013r. w sprawie wysokości opłat od wniosków o wydanie przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych odpisów ksiąg wieczystych, wyciągów z ksiąg wieczystych i zaświadczeń o zamknięciu ksiąg wieczystych oraz od wniosku o wyszukanie ksiąg wieczystych w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych opłata za udzielenie informacji wynosi 20,00zł.

Tak. Zgodnie z ogólna zasadą zwolnione z ponoszenia kosztów egzekucji są strony wskazane w ustawie np. wierzyciele alimentacyjni czy pracownicy w sprawach ze stosunku pracy. Ponadto należy wskazać, że strona, która została zwolniona przez sąd w postępowaniu rozpoznawczym, także korzysta ze zwolnienia z kosztów komorniczych. W celu skorzystania z takiego zwolnienia należy wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, dołączyć postanowienie z którego wynika zwolnienie.

W jaki sposób komornik może ustalić majątek dłużnika?

Jeżeli wierzyciel nie ma wiedzy o majątku wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika (art. 801 (2) kpc). (ZLECENIE POSZUKIWANIA MAJĄTKU DŁUŻNIKA).

Poszukiwanie majątku ma na celu ustalenie rachunków bankowych, wynagrodzenia, pojazdów mechanicznych, nieruchomości, wierzytelności (np. z tytułu umowy najmu/ dzierżawy/ umowy zlecenia/ umowy o dzieło). W tym celu komornik przeprowadza czynności terenowe pod adresem zamieszkania/ pobytu dłużnika.

• systemu OGNIVO (zapytanie o rachunki bankowe dłużnika),
• CEPIK (pojazdy mechaniczne stanowiące własność dłużnika),
• ZUS PUE(podstawa zgłoszenia do ubezpieczeń),
• PD CBKW (ustalenie czy dłużnik jest właścicielem/ użytkownikiem wieczystym nieruchomości).